Toen het branden van een cd een nachtmerrie was, hadden alleen de rijken of de technisch geobsedeerde mensen er last van. Het kostte een fortuin. Het was frustrerend. De meeste mensen hebben zojuist de fysieke schijf gekocht.
Nu? Het is triviaal.
Voor de gemiddelde gebruiker roepen termen als “CD-brander”, “Rohling”, MP3 en DivX een gevoel van nostalgie op, vermengd met praktisch nut. Maar voor software-uitgevers, muzieklabels en filmstudio’s duiden diezelfde woorden op slapeloze nachten en gederfde inkomsten. Het gemak van duplicatie heeft de machtsdynamiek in digitale media fundamenteel veranderd.
De economie van duplicatie
De toetredingsdrempel is verdwenen. Een decennium of twee geleden was hardware duur. Kennis was een obstakel. Tegenwoordig wordt bij bijna elke computer standaard een cd-brander geleverd. Je hoeft het niet eens apart te kopen.
De kosten zijn gedaald. Een pakje blanco cd-r’s (Rohlinge) kost nu minder dan een stukje kauwgom. Voor een paar centen kunt u audio-cd’s branden, software installeren of dvd’s kopiëren. De hardware is niet meer het verhaal. De software is.
Snelheid en eenvoud
Vroeger was de tijd de vijand. Tegenwoordig is het nauwelijks een ongemak.
Zelfs oudere branders klaren hun klus in minder dan 20 minuten. U plaatst de schijf. U laadt het lege medium. Je klikt op een knop. Binnen enkele minuten heb je het eindproduct in je hand. Het proces is zo gestandaardiseerd dat iedereen met basiscomputerkennis het kan doen.
De eisen zijn minimaal.
– Een cd-brander
– Lege CD-R-schijven
– Geschikte brandsoftware
Dat is alles. Geen gespecialiseerde vaardigheden. Geen duur gereedschap.
Het dvd-nadeel
Audio-cd’s branden snel. Video-dvd’s duren langer.
Als u een volledige dvd-film probeert te kopiëren, moet u vooruit plannen. De datadichtheid is hoger. De codering is moeilijker (of was, afhankelijk van de kopieerbeveiliging). Het proces kost meer tijd. Maar het is nog steeds mogelijk. Nog steeds goedkoop. Nog steeds gemakkelijk.
Waarom het ertoe doet
Deze verschuiving veranderde niet alleen de manier waarop we muziek opslaan. Het brak de distributiemodellen die op schaarste vertrouwden.
Wanneer een cd 20 dollar kost om te produceren, distribueren en verkopen, voelt piraterij als een misdaad. Wanneer een lege schijf twee cent kost en de software gratis is, verdwijnt voor veel gebruikers het morele gewicht. Het zijn geen dieven. Ze zijn gewoon… aan het kopiëren.
De muziekindustrie verloor de controle over het fysieke formaat. De filmindustrie is nog steeds bezig met een inhaalslag op het gebied van digitaal rechtenbeheer. Softwareontwikkelaars zien hoe hun producten als een lopend vuurtje worden gedeeld.
De technologie maakte het kopiëren niet alleen eenvoudiger. Het maakte kopiëren onvermijdelijk.
En voor de gebruikers? Het betekent gewoon dat ze eindelijk het album kunnen krijgen dat ze wilden. Of die software die ze nodig hadden. Zonder te wachten. Zonder de volle prijs te betalen.
De hardware is hier. De media zijn goedkoop. De software doet het zware werk.
Wat er daarna gebeurt, is aan de sector om uit te zoeken. Ze hebben het nog niet helemaal opgelost.
