Przez dziesięciolecia politykę zagraniczną GOP kształtowała w dużej mierze dynastia Bushów: obniżki podatków, wolny handel i wojny interwencjonistyczne uzasadniane szerzeniem się demokracji. Jednak dojście do władzy Donalda Trumpa zburzyło ten model, obiecując cła, izolacjonizm i odwrócenie globalnej hegemonii. Choć niektórzy prawicowi populiści liczyli na czysty przełom, rzeczywistość była znacznie bardziej złożona. Polityka zagraniczna Trumpa nie jest spójną ideologią, ale niestabilną mieszaniną nacjonalizmu, oportunizmu i osobistych kaprysów.
Przecięcie: Ciągłość agresji
Zarówno Bush, jak i Trump zezwalali na wojny prewencyjne, realizowali politykę zmiany reżimu na Bliskim Wschodzie, zwiększali wydatki na wojsko, utrzymywali globalną obecność wojskową, a nawet popełniali zbrodnie wojenne. Inwazja Busha na Irak bez wsparcia kluczowych sojuszników z NATO zapobiegła groźbom Trumpa nawet wobec zaprzyjaźnionych krajów. Główna różnica nie polega na tym, czy użyli siły, ale dlaczego i jak.
Neokonserwatyzm kontra nacjonalistyczny oportunizm
George W. Bush był zwolennikiem „neokonserwatyzmu”, wiary w amerykańską dominację militarną połączoną z rozprzestrzenianiem się demokratycznego kapitalizmu. Oznaczało to ponowny podział wrogich narodów na wzór Ameryki, uzasadniając interwencje moralną retoryką dotyczącą wolności i dobrobytu. Pomimo częstej hipokryzji administracja Busha podwoiła pomoc zagraniczną i zainwestowała w światowy rozwój, w tym w program leczenia HIV o wartości 15 miliardów dolarów.
Trump porzucił jednak takie pozory. Jego podejście jest wyraźnie nacjonalistyczne: pomoc zagraniczna to strata pieniędzy; umowy handlowe są sfałszowane przeciwko Ameryce; a interwencja wojskowa jest uzasadniona raczej natychmiastowymi korzyściami niż abstrakcyjnymi ideałami. Otwarcie przedstawia politykę jako sposób na wyzysk innych krajów poprzez przejmowanie zasobów lub osłabianie rywali.
Konsekwencje rozbieżności
Długoterminowe interwencje Busha w Iraku i Afganistanie spowodowały masowe ofiary śmiertelne i niestabilność, która kosztowała biliony dolarów. Przygody Trumpa były (jak dotąd) mniej krwawe, ale cięcia w pomocy zagranicznej doprowadziły już do zwiększonej liczby zgonów z powodu chorób i niedożywienia. Jego pogarda dla sojuszników zbliżyła ich do Chin, osłabiając wpływy amerykańskie.
Przejście od obłudnego uniwersalizmu Busha do chaotycznego nacjonalizmu Trumpa nie jest tylko zmianą kosmetyczną. Oznacza to porzucenie długoterminowego myślenia strategicznego na rzecz krótkoterminowych zysków, nawet kosztem globalnej stabilności. Chociaż prawicowi populiści chcieli zakończyć erę Busha, nie spodziewali się polityki zagranicznej definiowanej przez bandytyzm – bezczelną siłę przymusu w dążeniu do źle zdefiniowanych interesów narodowych.
Ostatecznie polityka zagraniczna Trumpa może nie stawia Ameryki na pierwszym miejscu, ale priorytetem jest bezwzględne podejście transakcyjne, w wyniku czego biedni na całym świecie są w znacznie gorszej sytuacji.
